السلمي

559

مجموعة آثار السلمي

سخن ويراستار « كتاب سلوك العارفين » از آثار مسلم أبو عبد الرحمن سلمى است . نام اصلى اين رساله « مسألة سلوك العارفين » است ، زيرا سلمى خود در « كتاب بيان تذلل الفقراء » ( فراتر ، ص 57 ) با اين عنوان از رساله نام برده وبه مناسبت بخشهايى از آن را نقل كرده است . از « كتاب سلوك العارفين » تنها يك نسخهء كامل شناخته شده است ( نسخهء خطى شمارهء 74 در دار الكتب العربيهء قاهره ، تصوف ، قسم تيمور ، برگ 17 آ تا 28 آ ) . اين رساله تاكنون دوبار تصحيح شده است . نخست ضمن پايان‌نامهء دكترى خانم ناديا زيدان در دانشگاه سوربن در سال 1974 ، وبار دوم به دست سليمان إبراهيم آتش در كتاب تسعة كتب في أصول التصوّف والزهد ( ص 391 تا 410 ) . در اينجا تصحيح سليمان آتش را كه دقيق‌تر وصحيح‌تر است با اندك تغييرات درج كرده‌ايم . بخشي از « سلوك العارفين » ( بندهاى 22 تا 30 ) در كتابخانهء فاتح ( مجموعهء خطى شمارهء 2553 ، برگ 60 ب تا 62 ب ) به صورت رساله‌اى مستقل با عنوان « آداب الفقر وشرائطه وما يجب على الفقير أن يعتمده » وجود دارد كه سليمان آتش در تصحيح اين بخش از اين نسخه نيز استفاده كرده است . شگفت آنكه ناديا زيدان كه هر دو نسخه را در اختيار داشته ، اين بخش را از « سلوك العارفين » حذف كرده وبه عنوان رساله‌اى مستقل در پايان‌نامهء دكترى خود آورده است . همان‌طور كه گفتيم ، سلمى خود بخشهايى از « سلوك